Nuk ekziston një moshë e vetme në të cilën “duhet” të vizitohet logopedi. Ekzistojnë shenja. Më poshtë janë ato që në praktikë e bëjnë vlerësimin të arsyeshëm, ndarë sipas fushave, sepse prindi shpesh vëren një anë dhe nuk e lidh me tjetrën.
Të folurit dhe shqiptimi
- Fëmija flet, por të tjerët jashtë familjes e kanë të vështirë ta kuptojnë.
- Zëvendëson tinguj me të tjerë, ose i lë jashtë fjalës.
- Ka vështirësi me tinguj si R, RR, L, LL, S, SH, K, G.
- Përsërit tinguj ose fjalë, ose fjala bllokohet.
- Shmang fjalët që përmbajnë një tingull të caktuar.
Gjuha dhe të kuptuarit
- Nuk përdor fjalë sipas moshës, ose fjalori nuk po rritet.
- Ka vështirësi t'i kuptojë udhëzimet e thjeshta.
- Nuk i lidh fjalët në fjali kur mosha e pret këtë.
- Fjalia mbetet e cunguar, pa fjalë lidhëse.
- Ka vështirësi të tregojë një ndodhi ose të përgjigjet në pyetje.
Komunikimi social
- Nuk përgjigjet kur thirret me emër.
- Kontakti me shikim është i rrallë.
- Nuk e ndan vëmendjen me ju ndaj një objekti të përbashkët.
- Ka vështirësi të mbajë një bisedë ose të pres radhën.
- Ka vështirësi në lojën me fëmijët e tjerë.
Leximi dhe shkrimi
- Leximi është i ngadalshëm dhe me shumë gabime, edhe pas ushtrimit të gjatë.
- Ngatërron shkronja të ngjashme.
- Nuk mban mend çfarë lexoi.
- Gabimet e drejtshkrimit përsëriten në të njëjtën mënyrë.
- Detyrat e shtëpisë zgjatin pa masë dhe përfundojnë me lot.
Dy shenja që nuk duhen pritur
Dy situata meritojnë vlerësim pa pritur, pavarësisht moshës dhe pavarësisht se sa mirë ecin fushat e tjera. E parë është regresi: humbja e fjalëve, gjesteve apo aftësive që fëmija i kishte më parë. E dyta është kur fëmija po e vuan vështirësinë - po shmang të folurit, po tërhiqet, po hesht.
Nëse nuk jeni të sigurt, kjo është arsye e mjaftueshme për një vlerësim fillestar. Pasiguria e prindit është informacion, jo shqetësim i tepruar.