Kjo pyetje vjen shpesh, dhe zakonisht e shoqëruar nga faji. Përgjigjja kërkon kujdes, sepse tema është e ngarkuar dhe e thjeshtëzuar nga të dyja anët.
Ajo që ka rëndësi vërtet
Gjuha mësohet në bisedë - në shkëmbimin ku fëmija thotë diçka, tjetri përgjigjet, dhe fëmija përgjigjet prapë. Ekrani, sado i mirë përmbajtja, nuk e kthen përgjigjen dhe nuk përshtatet me fëmijën.
Për këtë arsye pyetja e vërtetë nuk është sa ekran ka fëmija, por çfarë zë vendin e ekranit. Kur ekrani zëvendëson kohën e bisedës, të lojës së përbashkët dhe të leximit, humbet pikërisht materiali nga i cili ndërtohet gjuha.
Çfarë ndihmon në praktikë
- Mbani biseda të vërteta gjatë ditës - gjatë ushqimit, veshjes, rrugës.
- Kur fëmija shikon diçka, shikojeni bashkë dhe bisedoni për ta; ekrani i shoqëruar është më i vlefshëm sesa ekrani i vetmuar.
- Mbani hapësira të ditës pa ekran, veçanërisht gjatë vakteve.
- Kthejeni leximin bashkë në zakon të përditshëm, edhe pa e lexuar librin fjalë për fjalë.
Ajo që ekrani nuk shpjegon
Ky është pikë e rëndësishme. Zvogëlimi i kohës së ekranit është ndryshim i mirë, por nuk është trajtim. Kur fëmija ka vonesë të gjuhës, të mos flasë vetëm sepse “shikon shumë telefon” është një supozim që mund të humbasë kohë të çmuar.
Nëse pas zvogëlimit të ekranit gjuha nuk lëviz, ose nëse ekzistojnë shenja të tjera - të kuptuarit i dobët, mos-reagimi ndaj emrit, komunikimi jo-verbal i varfër, humbja e fjalëve - vlerësimi logopedik nuk duhet shtyrë. Ekrani nuk duhet të bëhet shpjegimi që e vonon pyetjen e vërtetë.